The Post-Truth Phenomenon On Social Media In The Perspective Of The Qur'an: A Study Of Tafsir Al-Kasysyaf By Az-Zamakhsyari
DOI:
https://doi.org/10.59944/jipsi.v5i3.926Keywords:
post-truth, media sosial, tafsir Al-Kasysyaf, literasi digital, tabayyunAbstract
This study examines the post-truth phenomenon on social media from the Qur'anic perspective using Al-Kasysyaf by Az-Zamakhshari as the primary interpretive framework. Unlike previous studies that mainly discuss post-truth from the perspectives of communication, politics, or normative Islamic ethics, this study highlights the novelty of Al-Kasysyaf as an epistemological framework for interpreting contemporary digital information disorders. A qualitative library research approach combined with digital content analysis was employed to analyze the relationship between post-truth practices and Qur'anic principles of information ethics. The findings reveal three main points. First, there is a significant gap between the Qur'anic principle of tabayyun and digital practices that prioritize virality over factual verification. Second, the Qur'an promotes critical reasoning and epistemic responsibility in receiving and disseminating information. Third, Qur'an-based digital literacy, interpreted through Al-Kasysyaf, provides an ethical framework for preventing hoaxes and disinformation while maintaining social integrity. This study contributes theoretically by extending the application of classical Qur'anic exegesis to contemporary digital communication and practically by providing a conceptual foundation for educators, digital media users, and policymakers in promoting ethical and responsible digital communication.
References
Arifianto, Y. A., Sumual, E. N., & Rahayu, Y. F. (2025). Reflektif Teologi Digital Di Era Pasca Pandemi Dan Post-truth : Strategi Edukasi Iman Dan Kritik Terhadap Kultur Digital. 2025, 68–78. https://doi.org/10.56175/salvation.v6i1.58
Fail, M. (2022). Fenomena Taqlid Digital Dan Implikasinya Dalam Bertauhid Di Era Post-truth. 01(April), 27–49. https://doi.org/10.15642/jitp.2022.1.1.27-49
Gustin, E., Firmansyah, M. A., & Perdana, D. D. (2024). Echo Chamber Pada Interaksi Komentar Di Akun Instagram @ Turnbackhoaxid Dalam Konteks Post – Truth. 262–283. https://doi.org/10.23917/komuniti.v16i2.6375
Hasan, W. Dan. (2025). Integrasi Etika Dan Regulasi Dalam Penanganan Misinformasi Di Media Digital Pada Era Post-truth. 163–172. https://doi.org/10.30743/mkd.v9i1.10539
Khaisa Et, Al. (2025). Dakwah Digital Multimazhab: Analisis Strategi Komunikasi Islam Moderat Di Era Post-truth Khaiza. 1(2), 682–687. https://doi.org/10.64677/ppai.v2i1.28
Kusnadi, E., Septian, R., Susanto, T. T., Febri, Y., & Paksi, A. (2021). Antisipasi Post-truth Di Era Media Digital. 2(April), 35–39. https://doi.org/10.31294/jpr.v2i1.327
Meilya Syifa Aghniya Rahman1, Silvi Puspita Dewi1, L. S. N., & Friska Lestari Samosir1, Angelique Ezra Herviani1, *Zainal Abidin Achmad1. (2022). Kredibilitas Informasi Di Era Post-truth Dikalahkan Kecepatan Informasi : Pengabaian Undang Undang Informasi Dan Transaksi Elektronik. 14(2), 151–173. https://doi.org/10.20473/jap.v14i2.46677
Meitty. (2024). Praktek Diplomasi Siber Di Era Post Truth (. 10, 1–11. https://doi.org/10.20473/jap.v14i2.46677
Nazar. (2025). Tafsir Maudhu ’ I Sebagai Pendekatan Integratif Dalam Studi Al- Qur’an 1. 137–164. https://doi.org/10.70193/alqawanin.v2i1.07
Nazhifah, D. (2021). Hakikat Tafsir Maudhu ’ I Dalam Al-Qur ’ An. 1(September), 368–376. https://doi.org/10.15575/jis.v1i3.13033
Patria. (2025). Kebenaran Berdasarkan Hukum Di Era Post-truth Truth According To Law In The Post-truth Era. 1, 40–49. https://doi.org/10.64677/ppai.v2i1.28
Pramanan, A. (2022). Hakikat Dan Urgensi Metode Tafsir Maudhu ’ I. 2(4), 651–657. https://doi.org/10.15575/jis.v2i4.21431
Prianto, Et, Al. (2025). Disinformasi Dan Krisis Kepercayaan: Turbulensi Budaya Hukum Di Era Post-truth Dan Artificial Intelligence. 09(02). https://doi.org/10.62383/demokrasi.v2i1.659
Rasiani, A., Sari, H. P., Wilis, E., & Setiawarni, U. (2025). Pendidikan Islam Di Era Post-truth : Tantangan Dan Strategi Literasi Media Bagi Generasi Muda. 3(April), 381–390. https://doi.org/10.61104/ihsan.v3i2.947
Rizqi. (2025). Perilaku Politik Mahasiswa Generasi Z Post-truth On Tiktok : Its Impact On The Political Behavior. 3174–3178.
Rokim, S., & Triana, R. (2024). Tafsir Maudhui : Asas Dan Langkah Penelitian Tafsir Tematik. 409–424. https://doi.org/10.30868/at.v6i02.2057
Sulaiman. (2024). Religion In The Post-truth Era: Between Religious Populism And Social Banality Sulaiman Djaya (Pemerhati Kebudayaan Di Majelis Kebudayaan Banten). 28(2), 188–200.
Taufik, A., & Aam, R. (2022). E-ISSN : 2792-0876 Metode Tafsir Maudhu ’ I Dan Hermeneutika Dalam Kajian Tafsir Al-. 3(2), 191–213. https://doi.org/10.37274/mauriduna.v3i2.626
Unde, A. A., & Hasan, A. (2024). Analisis Pengaruh Post Truth Terhadap Generasi Z Dalam Berkomunikasi. https://doi.org/10.51622/kafebis.v2i2.2671
Yusuf, M., Permana, S., Sunan, U. I. N., & Djati, G. (2021). Analisis Terhadap Karakteristik Maudhu ’ I Dalam Penafsiran Hassan Hanafi. 1(2), 139–145. https://doi.org/10.15575/jis.v1i2.11679
Zamakhsyari, A. (1144 H / 1732 M). Al-Kasysyaf ‘an Haqa’iq al-Tanzil wa ‘Uyun al-Aqawil fi Wujuh al-Tafsir (ed. Ahmad Syakir). Kairo: Maktabah al-Kulliyat.
Zwesty. (2025). Pembelajaran Pendidikan Agama Islam: Membangun Kejujuran Di Era. 13(01), 87–94. https://doi.org/10.51729/1001985

























